Konu: Kimdir Bu Spor Tesislerine İsimlerini Verenler

Stat ve spor salonlarına genellikle Atatürk'ün isminin verildiği ülkemizde başka isimler de sık sık telaffuz ediliyor. Fakat isimleri ağzımızdan düşmeyen bu kişiler (Veli Efendi, Avni Aker, Kamil Ocak, Yusuf Ziya Öniş, Burhan Felek, Ahmet Cömert, Tevfik Sırrı Gür) hakkında fazla bir malumata sahip değiliz. Biz de kısacık da olsa onlar hakkında bilgi verelim istedik.

Veliefendi, Ali Sami Yen, Şükrü Saracoğlu, Selim Sırrı Tarcan, Yaşar Doğu, Kamil Ocak, Haldun Alagaş, Yusuf Ziya Öniş, Tevfik Sırrı Gür… Spor sayfalarında her hafta yüzlerce kez yazılan, radyo ve ekranlarda anons edilen spor tesisleriyle yaşayan isimler onlar... Kulağımız öylesine alışık ki bu isimlere, okul ve askerlik arkadaşlarımızı bile çoğu kez hatırlamakta güçlük çekeriz; ama tesislerle özdeşleşmiş bu isimleri asla unutmayız.

Ülkemizdeki stat ve spor salonlarının birçoğu, Atatürk'ün ismini taşıyor. Birkaçı da Atatürk'ün silah arkadaşı ve eski cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün (BJK İnönü Stadı, Malatya İnönü Stadı)... Geri kalanların bazıları da yukarıda isimlerini saydığımız değerli şahsiyetlerin isimleriyle birlikte anılıyor. Peki, isimlerini sık sık duyduğumuz ama kim oldukları sorulduğunda fazla bir cümle kuramadığımız bu şahsiyetler kim? İsterseniz, bu isimlere kısaca bir göz atalım


Ali Sami Yen: Soyadı Kanunu'nun çıkmasıyla Yen soyadını benimseyen Ali Sami Bey (1886-1951), G.Saray Lisesi'nde okurken arkadaşlarıyla birlikte Galatasaray Spor Kulübü'nü kurdu ve kulübün bir numaralı kurucu üyesi oldu (1905). TMOK ve Galatasaray Kulübü Başkanlığı'nda da bulunan Yen, ilk Türk hakemlerinden biridir.

Veli Efendi: Her hafta onbinlerce kişinin kupon yaptığı, ülkenin en büyük at yarışı meydanının adıdır Veliefendi. İstanbul'un Bakırköy ilçesi sınırlarında Türkiye'nin en eski ve en büyük hipodromudur. 7 bin 600 kişilik tribün kapasitesine sahip Veliefendi Hipodromu, 1900 metre uzunluğunda ve 20 metre genişliğinde kum piste, 2000 metre uzunluğunda ve 40 metre genişliğinde çim piste ve 170 metre uzunluğunda 15 metre genişliğinde antrenman pistine sahiptir. Teknik detayları bir yana, değeri bol sıfırlı milyar dolarlarla ifade edilebilen, 625 dönüm arazi üzerine kurulu olan tesis, adını, bilinen ilk sahibi Veliefendi'den alıyor. Türk atçılığının membağı olarak tanımlanan Veliefendi Hipodromu'nda tam bir asırdır, ahırlardan pistlere dörtnala koşuluyor. Şeyhülislam Veli Efendi'nin sahibi olduğu topraklar üzerine kurulan hipodromda, evvel zamanlarda atlı cirit gösterileri yapılıyormuş. Şeyhülislam'ın kendi arazisinde at yarışlarına bir lafı olmazdı elbette; ancak işin içine para ve bahis girince bu işe cevaz vermeyeceği de aşikar…

Şükrü Saracoğlu: Türkiye'nin ilk hükümetlerinde bakanlık, başbakanlık ve TBMM Başkanlığı yapan Saracoğlu (1887-1953), F.Bahçe Spor Kulübü'nün de tam 16 yıl başkanlığını yürüttü. Saracoğlu'nun adı, 2009 UEFA Kupası finaline sahne olacak 7enerbahçe Stadı'na 1998 yılında verildi.

Kamil Ocak: 1914'te Gaziantep'te doğdu. Gaziantep eski belediye başkanlarından ve Konya'nın Mevlevi şıhlarından Şıh Mustafa Efendi'nin oğlu. Gaziantep'teki stada adı verilen Kamil Ocak, ilkokulu Gaziantep'te okuduktan sonra İstanbul Robert Koleji'ne gitti. 1935'te bu kolejden mezun oldu. 3 yıl İstanbul Merkez Bankası'nda çalıştı. 1940'ta Gaziantep Dokumacılar Kooperatifi Müdürlüğü'ne tayin edildi. 1941'de siyasete atıldı. 1946 seçimlerinde Demokrat Parti'den aday oldu. 1948'de Gaziantep Fıstık Tarım Kooperatifleri Birliği Genel Müdürlüğü'ne tayin edildi. Kasım 1955-Kasım 1956 arasında kısa bir süre Gaziantep Belediye Başkanlığı yaptı. 1965 seçimlerinde milletvekili oldu. Süleyman Demirel başkanlığındaki hükümette spordan sorumlu devlet bakanlığı yaptı. Bakanlığında Gaziantep'e bir stat ve spor salonu inşa ettirdi. 1969'da Ankara'da vefat etti.

Hüseyin Avni Aker: Trabzon'un büyük şampiyonluklar yaşadığı stat, şehrin ilk beden eğitimi öğretmeni olan Hüseyin Avni Aker'in adını taşıyor. 1951'de açılışı yapılan statta adı yaşayan Aker, Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü yapmasının (1940-44) yanı sıra, öğretmen ve lider olarak da Trabzon'da sporun kurumlaşmasına büyük emek verdi. Aker, 1889'da Trabzon'un Vakfıkebir ilçesine bağlı Çavuşlu köyünde dünyaya geldi. 1925'e kadar Akçaabat, Sürmene ve Trabzon'da ilkokul öğretmenliği yaptı. 1926'da ünlü spor adamı Selim Sırrı Tarcan tarafından İstanbul'da açılan beden eğitimi kursuna katıldı ve buradan diploma aldı. Trabzon tarihinin ilk beden eğitimi öğretmeni olarak tarihe geçen Hüseyin Avni Aker, vefat ettiği 1944'e kadar Trabzon'a bir stat kazandırmak ve bugün stadın bulunduğu araziyi bu amaçla istimlak etmek için çok uğraştı. Onun müthiş çabası, daha sonra adının verildiği stadı Trabzon'a kazandırdı.


Yusuf Ziya Öniş: Sarıyer'in Boğaz'daki stadına adını veren Yusuf Ziya Öniş (1892-1960), Türk futbolunun öncü topçularından. G.Saray ve İsviçre'nin FC Servette takımlarında forma giydi. İdman Cemiyetleri İttifakı (şimdiki Gençlik Spor Genel Müdürlüğü)'nın kurulması için büyük çaba harcayan Öniş, Futbol Federasyonu Başkanlığı da yaptı (1923). 1950'lerin başında iki yıl Galatasaray'a başkanlık da yapan Öniş, güncel futbol liderimiz Fatih Terim alınmasın ama Galatasaray'da 'İmparator' adıyla anılan ilk portre idi.

Metin Oktay: Türk Milli Takımı ve G.Saray'ın 1960 ve 1970'lerdeki en büyük golcüsü. Taçsız Kral lakaplı golcü, bir süre İtalya'da da top koşturmuştu. İsmi bugün Florya Metin Oktay Tesisleri ve Tarabya Metin Oktay Spor Salonu'nda yaşatılıyor.

Tevfik Sırrı Gür: Mersin İdman Yurdu'nun stadına adını veren Gür, bu şehrin valisiydi. 1931-1947 yılları arasında aralıklarla 6 yıl Mersin Valiliği yapan devlet adamı şehre Ticaret Lisesi, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Tüccar Kulübü'nün yanı sıra 1950'den sonra bitirilen stadyum ve istasyon binası gibi pek çok eser bıraktı.

Yaşar Doğu: Türk güreşinin sembolü olan Doğu, 1940'larda Avrupa, dünya ve olimpiyat şampiyonu olduktan sonra Türk güreşinin başına geçti ve ülkemize pek çok şampiyon armağan etti. Sporcu ahlakı ile de bu alanda önder bir portredir. Samsun'daki spor salonu onun adını taşımaktadır. Ayrıca, her yıl Ankara'da onun adına Uluslararası Yaşar Doğu Güreş Turnuvası düzenlenmektedir.

Sinan Erdem: Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK)'nin yakın dönemde kaybettiğimiz başkanıdır. İstanbul'un olimpiyat ev sahipliğine adaylığına büyük emek verdi. Hayatta iken yaptırmaya başladığı ve yakın zamanda tamamlanacak Atököy'deki dev spor salonuna adı verildi. G.Saray ve Milli Takım'da uzun süre voleybol oynadı.

Burhan Felek: İstanbul Üsküdar'daki çok amaçlı spor tesislerine adı verilen Felek (1889-1982), Türkiye'nin en eski spor yöneticisi ve yazarlarındandır. Uzun yıllar TMOK Başkanlığı da yaptı. 1974'te kendisine Şeyh-ül Muharririn (en kıdemli gazeteci) ünvânı da verildi.

Ahmet Cömert: Dünya boksuna damgasını vuran uluslararası bir spor adamımızdır. Olimpiyatlarda en başarılı hakem seçildi. Adına her yıl uluslararası boks turnuvası düzenlenen Cömert'in adı, Ataköy'deki olimpik spor salonunda yaşıyor. ıÜüCömert, 1926'da Erzincan'ın Kemahiye ilçesinde dünyaya geldi. Boksa sporcu, antrenör, hakem ve yönetici olarak hizmet verdi. Kore Savaşı'na katılan Ahmet Cömert; 9 Avrupa Şampiyonası, 4 Dünya Şampiyonası ve 2 olimpiyatta hakemlik yaptı. Özellikle 1972 Münih Olimpiyatları'nda yönettiği 39 karşılaşmada ilk defa bir hakeme nasip olan yüzde 100'lük başarısıyla, AIBA tarafından altın rozetle ödüllendirildi. Cömert, 1990'da Çekoslovakya'da yapılan Avrupa Gençler Şampiyonası'nda görevi esnasında kalp krizi geçirerek vefat etti.

Mimar Yahya Baş: Trabzonlu olan Baş, 1990'larda belediye başkanlığını yaptığı İstanbul'un Güngören ilçesinde pek çok büyük hizmetinin yanı sıra bir de stat yaptırdı ve adı bu stada verildi.

Abdi İpekçi: İstanbul Zeytinburnu'ndaki Türkiye'nin en büyük spor salonlarından biri olan tesise adı verilen İpekçi, 1929'da İstanbul'da doğdu. G.Saray Lisesi'ni bitirdi. Yeni Sabah, Yeni İstanbul, İstanbul Ekspres ve Milliyet gibi çeşitli gazetelerde spor muhabiri, sayfa sekreteri ve yazı işleri müdürü olarak çalıştı. Milliyet'in genel yayın müdürü oldu. 1961'den 1 Şubat 1979'a kadar aynı gazetenin başyazarlığını da yürüttü. 1 Şubat 1979 gecesi İstanbul'daki evinin yakınlarında kimliği meçhul kişi ya da kişiler tarafından öldürüldü.

[hr]

Bu paylaşım için Edirneli arkadaşıma tşk. ediyorum. :type

taner abi süper konu çok saol

çok güzel Taner.herkes en azından kendi ilindeki satadların,salonların isimlerinin nereden,kimden geldiğini buraya taşırsa,çok güzel bir kaynak olur.

şükrü saracoğlu ayrıca ödemiş(izmir) belediye başkanlığı yapmıştır ve ödemiş,teki stadın adı da saracoğlu stadıdır :muhaha

bence once ali sami yen olmalıy dı :S

ayrıca Türkiyenin büyük değerlerinden olan Abdi İpekçinin 1979 yılında menfur bir cinayetle evinin önünde öldürüldüğü nişantaşındaki yerede Abdi İpekçi cad. ismi verılmıştır ...